Şirket Davaları - Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı | Üsküdar
Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri yalnızca şirket adına karar alan kişiler değildir. Yönetim kurulu üyelerinin şirketin yönetimi, gözetimi ve kanundan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi bakımından önemli görev ve sorumlulukları bulunmaktadır.
Bir yönetim kurulu üyesinin bu görevlerini gereği gibi yerine getirebilmesi için şirketin faaliyetleri, mali durumu, sözleşmeleri, ticari ilişkileri, defterleri, çalışanları ve diğer iş ve işlemleri hakkında yeterli bilgiye ulaşabilmesi gerekir.
Bu nedenle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, anonim şirket yönetim kurulu üyelerine kapsamlı bir bilgi alma ve inceleme hakkı tanımıştır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 392. maddesine göre her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir ve inceleme yapabilir. Üyenin istediği defterlerin, defter kayıtlarının, sözleşmelerin, yazışmaların veya belgelerin yönetim kuruluna getirtilmesi; kurul veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da yöneticilerden ve çalışanlardan bilgi alınması kural olarak engellenemez.
Bu hak özellikle şirket içinde yönetim kurulu üyeleri arasında uyuşmazlık bulunduğu, bazı üyelerin şirket yönetiminden fiilen uzaklaştırıldığı, şirket belgelerine erişimin engellendiği veya şirketin mali ve ticari işlemlerinin belirli üyelerden gizlendiği durumlarda büyük önem taşımaktadır.
Üsküdar şirket avukatı, Üsküdar ticaret avukatı, anonim şirket yönetim kurulu üyesinin bilgi alma hakkı, TTK 392 bilgi alma hakkı, yönetim kurulu üyesinin defterleri inceleme hakkı, şirket belgelerine erişim, yönetim kurulu üyesinin mahkemeye başvurması ve Üsküdar şirket davaları kapsamında uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerekir.
Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkı Nedir?
Yönetim kurulu üyesinin bilgi alma ve inceleme hakkı, şirket yönetimindeki görevini yerine getirebilmesi amacıyla şirketin iş ve işlemleri hakkında bilgi edinmesine imkan veren kanuni bir haktır.
TTK m.392/1'e göre her yönetim kurulu üyesi;
-
şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir,
-
soru sorabilir,
-
inceleme yapabilir,
-
şirket defterlerinin getirilmesini isteyebilir,
-
defter kayıtlarını inceleyebilir,
-
sözleşmeleri inceleyebilir,
-
şirket yazışmalarını inceleyebilir,
-
şirket belgelerinin yönetim kuruluna getirilmesini isteyebilir,
-
yöneticilerden bilgi alınmasını isteyebilir,
-
çalışanlardan bilgi alınmasını isteyebilir.
Kanun böylece yönetim kurulu üyesinin şirketin yönetimine ilişkin kararlarını yeterli bilgiye dayanarak verebilmesini amaçlamaktadır.
Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkının Hukuki Dayanağı Nedir?
Bu hakkın temel hukuki dayanağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 392. maddesidir.
Madde yalnızca genel bir bilgi alma hakkı tanımamakta; hakkın yönetim kurulu toplantısı sırasında ve toplantı dışında nasıl kullanılacağını, talebin reddedilmesi halinde hangi yolun izleneceğini ve mahkemeye başvuru imkanını da düzenlemektedir.
Her Yönetim Kurulu Üyesinin Bu Hakkı Var mıdır?
Evet.
TTK m.392 açık biçimde her yönetim kurulu üyesinden söz etmektedir.
Bu nedenle bilgi alma ve inceleme hakkı yalnızca;
-
yönetim kurulu başkanına,
-
murahhas üyeye,
-
şirketi temsile yetkili üyeye,
-
çoğunluk pay sahibini temsil eden üyeye
tanınmış bir hak değildir.
Yönetim kurulu üyeliği sıfatını taşıyan her üye, kanundaki şartlar çerçevesinde bu haktan yararlanabilir.
Yönetim Kurulu Üyesinin Şirkette Pay Sahibi Olması Gerekir mi?
Hayır.
Yönetim kurulu üyeliği ile pay sahipliği birbirinden farklı hukuki sıfatlardır.
Bir kişinin TTK m.392 kapsamındaki bilgi alma ve inceleme hakkından yararlanabilmesi için esas olan yönetim kurulu üyesi olmasıdır.
Bu nedenle yönetim kurulu üyesinin şirkette pay sahibi olmaması, yönetim kurulu üyeliğinden kaynaklanan bilgi alma ve inceleme hakkını ortadan kaldırmaz.
Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkı ile Pay Sahibinin Bilgi Alma Hakkı Aynı mıdır?
Hayır.
Bu iki hak birbirinden ayrılmalıdır.
Yönetim kurulu üyesinin bilgi alma ve inceleme hakkı TTK m.392'de, pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı ise TTK m.437'de düzenlenmiştir.
Pay sahibinin bilgi alma hakkı özellikle genel kurul ve pay sahipliği sıfatıyla bağlantılı özel kurallara tabidir. TTK m.437'de finansal tabloların ve belirli şirket belgelerinin pay sahiplerinin incelemesine sunulması, genel kurulda bilgi talep edilmesi ve belirli şartlarda ticari defter ve yazışmaların incelenmesi ayrıca düzenlenmiştir.
Yönetim kurulu üyesi ise şirketin yönetimi ve gözetimine ilişkin sorumlulukları nedeniyle farklı ve geniş kapsamlı bir bilgi alma sistemine sahiptir.
Yönetim Kurulu Toplantısında Bilgi Alma Hakkı Nasıl Kullanılır?
Yönetim kurulu toplantıları sırasında bilgi alma hakkının kapsamı oldukça geniştir.
TTK m.392/2'ye göre yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür.
Bir yönetim kurulu üyesinin bu kapsamdaki bilgi istemi reddedilemez ve soruları cevapsız bırakılamaz.
Dolayısıyla yönetim kurulu üyesi gündemde bulunan veya şirket yönetimi açısından önem taşıyan konular hakkında açıklama talep edebilir.
Yönetim Kurulu Üyesinin Soruları Cevapsız Bırakılabilir mi?
Yönetim kurulu toplantısında TTK m.392/2 kapsamında yöneltilen soruların cevapsız bırakılmaması gerekir.
Kanun, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerin ve komitelerin bilgi vermekle yükümlü olduğunu açıkça düzenlemektedir.
Bu düzenleme yönetim kurulu üyelerinin kararlarını yeterli bilgiye dayanarak verebilmesi bakımından önemlidir.
Yönetim Kurulu Üyesi Şirket Defterlerini İnceleyebilir mi?
Evet, ancak incelemenin zamanı ve yöntemi önemlidir.
TTK m.392, yönetim kurulu toplantısı sırasında ve toplantı dışında farklı sistemler öngörmektedir.
Toplantı kapsamında üyenin istediği defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi ve incelenmesi engellenemez.
Toplantı dışında ise şirket defter ve dosyalarının incelenmesi bakımından TTK m.392/3'teki özel şartlar uygulanır.
Yönetim Kurulu Üyesi Hangi Belgeleri İnceleyebilir?
Somut olayın niteliğine göre bilgi alma ve inceleme hakkının konusu arasında;
-
ticari defterler,
-
defter kayıtları,
-
şirket sözleşmeleri,
-
banka ve finans işlemlerine ilişkin kayıtlar,
-
ticari yazışmalar,
-
şirketin taraf olduğu sözleşmeler,
-
yönetim raporları,
-
finansal bilgiler,
-
muhasebe kayıtları,
-
şirketin alacak ve borçlarına ilişkin belgeler,
-
şirket faaliyetlerine ilişkin dosyalar
bulunabilir.
TTK m.392/1 özellikle defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma ve belgeleri açık biçimde saymaktadır.
Yönetim Kurulu Üyesi Çalışanlardan Bilgi İsteyebilir mi?
Yönetim kurulu toplantısı kapsamında şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden ve çalışanlardan bilgi alınması talep edilebilir.
Kanun, herhangi bir konu hakkında yöneticiden veya çalışandan bilgi alınmasının reddedilemeyeceğini düzenlemektedir.
Ancak toplantı dışındaki doğrudan bilgi talepleri bakımından TTK m.392/3'teki özel düzenleme dikkate alınmalıdır.
Yönetim Kurulu Toplantısı Dışında Bilgi Alınabilir mi?
Evet.
Ancak toplantı dışındaki bilgi alma hakkının kullanılması için Kanun farklı bir sistem öngörmektedir.
TTK m.392/3'e göre her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında yönetim kurulu başkanının izniyle şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden;
-
işlerin gidişi,
-
belirli münferit işler
hakkında bilgi alabilir.
Ayrıca görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse yönetim kurulu başkanından şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir.
Toplantı Dışında Defterleri İncelemek İçin Başkanın İzni Gerekir mi?
TTK m.392/3 uyarınca toplantı dışındaki sistemde yönetim kurulu başkanının rolü bulunmaktadır.
Üye, görevinin yerine getirilebilmesi için gerekli olması halinde başkandan şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemeye sunulmasını talep edebilir.
Başkanın bu talebi reddetmesi halinde ise Kanun üyeye başka başvuru yolları tanımaktadır.
Yönetim Kurulu Başkanı Bilgi Talebini Reddedebilir mi?
Başkanın toplantı dışındaki bilgi alma ve inceleme talebini reddetmesi mümkündür; ancak bu ret yönetim kurulu üyesinin hakkını tamamen sona erdirmez.
TTK m.392/4'e göre başkan üçüncü fıkra kapsamındaki bilgi alma, soru sorma veya inceleme talebini reddederse konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir.
Böylece talebin yalnızca başkanın iradesine bağlı kalması önlenmiştir.
Başkan Talebi Reddederse Yönetim Kuruluna Başvurmak Gerekir mi?
Kanunun öngördüğü sistemde evet.
Başkanın TTK m.392/3 kapsamındaki talebi reddetmesi halinde konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir.
Yönetim kurulu talebi kabul edebilir veya reddedebilir.
Kurulun toplanmaması halinde de kanunda ayrıca mahkemeye başvuru imkanı öngörülmüştür.
Yönetim Kurulu Toplanmazsa Ne Olur?
TTK m.392/4'e göre yönetim kurulunun toplanmaması halinde yönetim kurulu üyesi şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir.
Bu hüküm, yönetim kurulu çoğunluğunun toplantı yapmayarak üyenin bilgi alma hakkını fiilen etkisiz hale getirmesini önlemeyi amaçlayan önemli bir hukuki mekanizmadır.
Yönetim Kurulu Bilgi Talebini Reddederse Ne Yapılabilir?
Yönetim kurulunun bilgi alma veya inceleme talebini reddetmesi halinde üye şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir.
Dolayısıyla uyuşmazlık şirket içi mekanizmalarla çözülemediğinde yargısal koruma gündeme gelir.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?
TTK m.392/4 açık bir yetki kuralı öngörmektedir.
Başvuru, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır.
Bu nedenle şirketin ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresi mahkemenin belirlenmesi bakımından önem taşır.
Şirket Merkezi Üsküdar'daysa Hangi Yer Mahkemesi Önemlidir?
Şirketin merkezinin Üsküdar'da bulunması halinde TTK m.392/4'teki "şirketin merkezinin bulunduğu yer" ölçütü esas alınır.
Bu nedenle Üsküdar anonim şirket, Üsküdar yönetim kurulu uyuşmazlığı, Üsküdar şirket davaları ve Üsküdar ticaret avukatı kapsamındaki bilgi alma ve inceleme uyuşmazlıklarında şirketin resmi merkez adresinin doğru tespit edilmesi gerekir.
Mahkeme Başvuruyu Nasıl İnceler?
TTK m.392/4'e göre mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir.
Dolayısıyla Kanun, bu uyuşmazlığın sürüncemede bırakılmaması amacıyla hızlı bir yargısal inceleme mekanizması öngörmüştür.
Mahkemenin Kararına Karşı İstinaf Edilebilir mi?
TTK m.392/4, mahkemenin bu kapsamda vereceği kararın kesin olduğunu açıkça düzenlemektedir.
Bu nedenle başvurunun doğru hukuki ve maddi temeller üzerine kurulması önem taşır.
Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkı Esas Sözleşmeyle Kısıtlanabilir mi?
Hayır.
TTK m.392/6'ya göre yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz ve kaldırılamaz.
Dolayısıyla şirket esas sözleşmesine yönetim kurulu üyelerinin kanuni bilgi alma hakkını ortadan kaldıran veya daraltan hükümler konulması mümkün değildir.
Yönetim Kurulu Kararıyla Bilgi Alma Hakkı Kısıtlanabilir mi?
Hayır.
Kanun yalnızca esas sözleşmeyle değil, yönetim kurulunun kendi kararıyla da TTK m.392'den doğan hakların sınırlandırılmasına izin vermemektedir.
Yönetim kurulu çoğunluğu, azınlıkta kalan bir yönetim kurulu üyesinin bilgi alma hakkını ortadan kaldıramaz.
Bilgi Alma Hakkı Genişletilebilir mi?
Evet.
TTK m.392/6'ya göre esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.
Dolayısıyla kanuni düzenleme asgari koruma sağlamaktadır.
Şirketin esas sözleşmesinde daha geniş erişim imkanları tanınabilir.
Yönetim Kurulu Başkanı Diğer Üyelerden Daha Geniş Bilgi Alma Hakkına Sahip midir?
Kanun yönetim kurulu başkanı bakımından da özel bir sınırlama getirmiştir.
TTK m.392/5'e göre yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz ve şirket defter ve dosyalarını inceleyemez.
Dolayısıyla başkan sıfatı, sınırsız ve bağımsız bir inceleme yetkisi sağlamaz.
Yönetim Kurulu Başkanının Talebi Reddedilirse Ne Olur?
Yönetim kurulu başkanının bilgi alma veya inceleme talebi reddedilirse başkan da TTK m.392/4 uyarınca mahkemeye başvurabilir.
Bu düzenleme, bilgi alma sisteminin bütün yönetim kurulu üyeleri bakımından kurumsal bir denge içinde yürütülmesini amaçlamaktadır.
Azınlıkta Kalan Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkı Var mıdır?
Evet.
Yönetim kurulunda kararlar çoğunlukla alınsa da bilgi alma hakkı çoğunluğa bağlı bir hak değildir.
Her yönetim kurulu üyesi bu hakkın sahibidir.
Bu nedenle şirketi kontrol eden pay sahiplerinin belirlediği yönetim kurulu çoğunluğu ile bir veya birkaç üye arasında uyuşmazlık bulunması, azınlıkta kalan üyenin TTK m.392 kapsamındaki hakkını ortadan kaldırmaz.
Yönetim Kurulu Üyesinin Şirket Yönetiminden Fiilen Dışlanması Bilgi Alma Hakkını Ortadan Kaldırır mı?
Hayır.
Bir kişinin yönetim kurulu üyeliği hukuken devam ettiği sürece yalnızca şirket yönetiminde fiilen etkisiz bırakılması veya çoğunlukla uyuşmazlık yaşaması kanundan doğan bilgi alma hakkını ortadan kaldırmaz.
Tam tersine, şirket yönetiminden bilgi akışının kesildiği durumlarda TTK m.392'nin sağladığı koruma özellikle önem kazanabilir.
İmza Yetkisi Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Bilgi İsteyebilir mi?
Evet.
Temsil ve ilzam yetkisi ile yönetim kurulu üyeliğinden kaynaklanan bilgi alma hakkı birbirinden farklı konulardır.
Bir yönetim kurulu üyesinin şirket adına imza yetkisinin bulunmaması, yönetim kurulu üyeliği devam ettiği sürece TTK m.392 kapsamındaki hakkını tek başına ortadan kaldırmaz.
Murahhas Üye Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Bilgi İsteyebilir mi?
Evet.
Şirket yönetiminin bazı yönetim kurulu üyelerine veya üçüncü kişilere devredilmiş olması, diğer yönetim kurulu üyelerinin kanuni bilgi alma ve inceleme hakkını ortadan kaldırmaz.
Aksi yaklaşım, yönetim yetkisinin devredildiği şirketlerde diğer yönetim kurulu üyelerinin gözetim fonksiyonunu etkisiz hale getirebilir.
Yönetim Kurulu Üyesi Şirketin Mali Durumunu İnceleyebilir mi?
Evet.
Şirketin mali durumu, yönetim kurulunun görevlerini yerine getirmesi bakımından temel konulardan biridir.
Bu kapsamda üyenin görev ve sorumluluğuyla bağlantılı olmak üzere;
-
gelir ve giderler,
-
şirket borçları,
-
şirket alacakları,
-
finansman işlemleri,
-
banka ilişkileri,
-
önemli ödeme ve tahsilatlar,
-
mali tablolar,
-
şirketin finansal yükümlülükleri
hakkında bilgi talep edilmesi gündeme gelebilir.
Yönetim Kurulu Üyesi Şirketin Banka Hesaplarını İnceleyebilir mi?
Banka işlemleri şirketin mali yönetiminin bir parçasıdır.
Bu nedenle şirket hesaplarıyla ilgili kayıtların bilgi alma ve inceleme hakkının konusu olması mümkündür.
Ancak bankadan doğrudan bilgi alınması ile şirket kayıtları üzerinden bilgi edinilmesi aynı hukuki konu değildir.
TTK m.392 yönetim kurulu üyesinin şirket içindeki bilgi alma ve inceleme hakkını düzenlemektedir.
Şirketin Taraf Olduğu Sözleşmeler İncelenebilir mi?
Evet.
TTK m.392/1 sözleşmeleri açıkça bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamındaki belgeler arasında saymaktadır.
Bu nedenle şirketin;
-
kira sözleşmeleri,
-
satış sözleşmeleri,
-
tedarik sözleşmeleri,
-
kredi sözleşmeleri,
-
hizmet sözleşmeleri,
-
önemli ticari anlaşmaları
somut olayın şartlarına göre inceleme talebine konu olabilir.
Şirket Yazışmaları İncelenebilir mi?
TTK m.392/1 şirket yazışmalarını da açıkça düzenlemektedir.
Yönetim kurulu üyesinin istediği yazışmaların yönetim kuruluna getirtilmesi, incelenmesi ve tartışılması kural olarak reddedilemez.
Elektronik Kayıtlar Bilgi Alma Hakkının Kapsamında Olabilir mi?
Günümüzde şirket işlemlerinin önemli bölümü elektronik ortamda yürütülmektedir.
TTK m.392'nin amacı yönetim kurulu üyesinin şirketin iş ve işlemleri hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır.
Bu nedenle elektronik ortamda tutulan şirket kayıtları da içerik ve niteliğine göre bilgi alma ve inceleme hakkı bakımından değerlendirmeye konu olabilir.
Ancak erişimin yöntemi, şirketin bilgi güvenliği sistemi ve talep edilen verinin kapsamı ayrıca dikkate alınmalıdır.
Yönetim Kurulu Üyesine Şirket Bilgisayar Sistemine Sınırsız Erişim Verilmesi Zorunlu mudur?
TTK m.392 bilgi alma ve inceleme hakkı tanımaktadır; ancak bu hüküm her yönetim kurulu üyesine şirketin bütün bilişim sistemleri üzerinde sınırsız teknik erişim yetkisi verildiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
Önemli olan üyenin kanuni görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin hukuka uygun şekilde erişilebilir olmasıdır.
Ticari Sır Gerekçesiyle Yönetim Kurulu Üyesinden Bilgi Saklanabilir mi?
Yönetim kurulu üyesinin bilgi alma hakkı ile pay sahibinin bilgi alma hakkı bu noktada özellikle birbirinden ayrılmalıdır.
TTK m.437/3 pay sahibine bilgi verilmesinin şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken şirket menfaatlerinin tehlikeye gireceği gerekçesiyle reddedilebilmesine imkan tanımaktadır.
TTK m.392 ise yönetim kurulu üyeleri bakımından farklı ve daha güçlü bir sistem kurmaktadır. Yönetim kurulu toplantısında bilgi taleplerinin reddedilemeyeceği ve soruların cevapsız bırakılamayacağı açıkça düzenlenmiştir.
Bu nedenle pay sahibine uygulanan sınırlamaların doğrudan yönetim kurulu üyesine uygulanması doğru değildir.
Bilgi Alan Yönetim Kurulu Üyesi Bu Bilgileri İstediği Gibi Kullanabilir mi?
Hayır.
Bilgi alma hakkının bulunması, edinilen şirket bilgilerinin kişisel veya şirket dışı amaçlarla sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez.
Yönetim kurulu üyelerinin şirket menfaatlerini gözetme, özen ve sadakat yükümlülükleri bilgi alma hakkından bağımsız değildir.
Dolayısıyla şirketin ticari sırlarının rakiplere aktarılması veya şirket aleyhine kişisel amaçlarla kullanılması farklı hukuki sorumluluklar doğurabilir.
Bilgi Alma Hakkı ile Sadakat Yükümlülüğü Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?
Yönetim kurulu üyesinin şirket hakkında geniş bilgiye erişebilmesinin nedeni, şirket yönetimi ve gözetimine ilişkin görevlerini yerine getirebilmesidir.
Bu nedenle bilgi alma hakkı ile yönetim kurulu üyesinin sorumlulukları birlikte değerlendirilmelidir.
Üye bilgiyi şirket görevlerini yerine getirmek amacıyla kullanmalı ve şirketin korunması gereken menfaatlerini gözetmelidir.
Rakip Şirkette Menfaati Bulunan Yönetim Kurulu Üyesi Bilgi İsteyebilir mi?
Bu tür durumlarda somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
Yönetim kurulu üyeliği devam ettiği sürece TTK m.392'den doğan hakkın varlığı esas olmakla birlikte, rekabet yasağı, sadakat yükümlülüğü, menfaat çatışması ve bilgilerin hukuka aykırı kullanılması gibi konular ayrıca gündeme gelebilir.
Bilgi alma hakkının varlığı, edinilen bilgilerin şirket zararına kullanılmasına izin vermez.
Menfaat Çatışması Bilgi Alma Hakkını Tamamen Ortadan Kaldırır mı?
TTK m.393, belirli menfaat çatışmalarında yönetim kurulu üyesinin müzakereye katılmasını yasaklayan ayrı bir düzenleme içermektedir.
Bu nedenle menfaat çatışması bulunan somut olaylarda müzakereye katılma yasağı ile TTK m.392'deki bilgi alma hakkının kapsamı birbirinden ayrılarak değerlendirilmelidir.
Yönetim Kurulu Üyesi Bilgileri Kendi Sorumluluğunu Belirlemek İçin İsteyebilir mi?
Yönetim kurulu üyeleri şirket yönetimine ilişkin belirli koşullarda hukuki sorumlulukla karşılaşabilir.
Bu nedenle üyenin görev yaptığı dönemde şirketin hangi işlemleri gerçekleştirdiğini ve hangi kararların alındığını bilmesi, hem görevlerini yerine getirmesi hem de kendi hukuki durumunu değerlendirmesi bakımından önemlidir.
Ancak her talep yine TTK m.392 sistematiği içerisinde kullanılmalıdır.
Yönetim Kurulu Üyesi Eski Tarihli Belgeleri İsteyebilir mi?
Kanun bilgi alma hakkını yalnızca talep tarihinden sonraki işlemlerle sınırlandırmamaktadır.
Üyenin görevinin yerine getirilmesi bakımından gerekli olan geçmiş dönem işlemleri de somut olayın özelliklerine göre bilgi ve inceleme talebinin konusu olabilir.
Özellikle devam eden sözleşmeler, önceki yönetim kararları, mevcut borç ve alacakların kaynağı veya şirketin güncel mali durumunu etkileyen geçmiş işlemler önem taşıyabilir.
Yönetim Kurulu Üyesi Kendi Göreve Başlamasından Önceki İşlemler Hakkında Bilgi İsteyebilir mi?
Göreve başlamadan önce gerçekleşmiş bir işlemin şirketin mevcut durumuna etkisi devam ediyorsa bu işlemin yönetim görevi bakımından önem taşıması mümkündür.
Örneğin şirketin halen taraf olduğu uzun süreli bir sözleşmenin üyenin göreve başlamasından önce imzalanmış olması, mevcut yönetim açısından sözleşmenin önemini ortadan kaldırmaz.
Yönetim Kurulu Üyesi Belge Örneği Alabilir mi?
TTK m.392 açık biçimde bilgi isteme, soru sorma ve inceleme hakkını düzenlemektedir.
Belgenin incelenmesi ile belgenin fiziken veya elektronik olarak kopyasının alınması her durumda aynı hukuki mesele değildir.
Talep edilen belgenin niteliği, incelemenin amacı, şirket sırlarının korunması, kişisel veriler ve şirketin bilgi güvenliği gibi unsurlar somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Bilgi Talebi Yazılı Yapılmalı mıdır?
Özellikle toplantı dışındaki uyuşmazlıklarda talebin yazılı yapılması ispat bakımından önemlidir.
Kanun her bilgi talebi için tek bir şekil şartı öngörmese de;
-
hangi bilginin istendiğinin,
-
hangi belgelerin incelenmek istendiğinin,
-
talebin ne zaman yapıldığının,
-
başkanın nasıl cevap verdiğinin
belgelenmesi daha sonra yönetim kuruluna veya mahkemeye yapılacak başvuruda önem taşıyabilir.
E-Postayla Bilgi Talebi Yapılabilir mi?
Şirketin iç iletişim sistemi, esas sözleşmesi, yönetim kurulu uygulamaları ve somut olay dikkate alınarak elektronik talepler değerlendirilebilir.
Ancak ileride uyuşmazlık çıkması ihtimalinde talebin gönderildiğinin ve içeriğinin ispatlanabilir olması önemlidir.
Noter İhtarnamesi Göndermek Zorunlu mudur?
TTK m.392 her bilgi alma uyuşmazlığında noter ihtarnamesini zorunlu bir ön şart olarak düzenlememektedir.
Bununla birlikte bazı uyuşmazlıklarda talebin ve reddin ispatlanabilmesi bakımından yazılı ve güvenilir bir bildirim yöntemi tercih edilebilir.
Bilgi Talebinde Hangi Belgelerin İstendiği Açıkça Yazılmalı mıdır?
Uygulamada mümkün olduğunca somut bir talep oluşturulması yararlıdır.
Örneğin yalnızca "şirketin bütün belgelerini görmek istiyorum" demek yerine;
-
belirli sözleşmeler,
-
belirli dönem muhasebe kayıtları,
-
belirli yönetim işlemleri,
-
belirli borç veya alacaklara ilişkin kayıtlar
açıkça gösterilebilir.
Bu durum uyuşmazlığın ve mahkeme talebinin sınırlarının belirlenmesini kolaylaştırabilir.
Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Talebine Hiç Cevap Verilmezse Ne Olur?
Talebin cevapsız bırakılması hakkın fiilen kullanılmasını engelleyebilir.
Özellikle toplantı sırasında Kanun soruların cevapsız bırakılamayacağını açıkça düzenlemektedir.
Toplantı dışındaki taleplerde ise TTK m.392/3 ve m.392/4'teki şirket içi ve yargısal mekanizmalar dikkate alınmalıdır.
Şirket Belgeleri Yönetim Kurulu Üyesinden Saklanabilir mi?
Yönetim kurulu üyeliği devam eden bir kişinin kanundan doğan bilgi alma ve inceleme hakkını tamamen etkisiz hale getirecek biçimde şirket belgelerinden dışlanması TTK m.392 kapsamında hukuki uyuşmazlık doğurabilir.
Özellikle yönetim kurulu toplantısında getirtilmesi istenen belgeler bakımından Kanun açık bir koruma sağlamaktadır.
Yönetim Kurulu Üyesinin Şirket Merkezine Girmesi Engellenirse Ne Olur?
Şirket merkezine fiziki giriş meselesi ile TTK m.392 kapsamındaki bilgi alma ve inceleme hakkı tamamen aynı konu değildir.
Ancak fiziki engelleme sonucunda üyenin kanundan doğan görevlerini ve bilgi alma hakkını kullanması fiilen imkansız hale getiriliyorsa bu durum şirket içi uyuşmazlığın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Bilgi Alma Hakkının Engellenmesi Yönetim Kurulu Kararlarını Etkiler mi?
Bilgi alma hakkının ihlal edilmesi ile belirli bir yönetim kurulu kararının hukuki geçerliliği birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
TTK m.391 belirli yönetim kurulu kararlarının batıl olduğunun tespitinin mahkemeden istenebileceğini düzenlemektedir.
Bu nedenle bilgi alma hakkının ihlal edildiği her olayda yönetim kurulu kararının otomatik olarak hükümsüz olduğu sonucuna varılmamalıdır.
Kararın içeriği, ihlalin niteliği ve somut hukuki sonuç ayrıca incelenmelidir.
Bilgi Verilmeden Alınan Yönetim Kurulu Kararına Karşı Ne Yapılabilir?
Öncelikle hangi bilginin talep edildiği, neden verilmediği ve bunun karar sürecini nasıl etkilediği belirlenmelidir.
Ardından;
-
TTK m.392 kapsamında bilgi alma hakkının kullanılması,
-
kararın hukuki geçerliliğinin incelenmesi,
-
varsa yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu
ayrı ayrı değerlendirilebilir.
Yönetim Kurulu Üyesinin Toplantı Çağrısı İsteme Hakkı Var mıdır?
Evet.
TTK m.392/7'ye göre her yönetim kurulu üyesi başkandan yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir.
Bu hak özellikle bilgi alma talebinin yönetim kurulunda görüşülmesi gerektiği durumlarda önem kazanabilir.
Başkan Yönetim Kurulunu Toplantıya Çağırmazsa Ne Olur?
Bilgi alma ve inceleme talebinin reddedilmesi bağlamında TTK m.392/4, kurulun toplanmaması halinde üyeye doğrudan şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurma imkanı tanımaktadır.
Bu nedenle başkan veya çoğunluk toplantıyı engelleyerek bilgi alma hakkını süresiz biçimde etkisiz hale getiremez.
Yönetim Kurulu Üyeliği Sona Erdikten Sonra TTK m.392'ye Dayanılabilir mi?
TTK m.392, hakkı "yönetim kurulu üyesine" tanımaktadır.
Bu nedenle üyelik sıfatının sona ermesinden sonra aynı hükme dayanılarak güncel yönetim kurulu üyesi gibi bilgi alma talebinde bulunulması farklı değerlendirilir.
Eski üyenin devam eden bir dava veya sorumluluk uyuşmazlığı nedeniyle belgelere ihtiyaç duyması halinde delil elde etme ve belge ibrazına ilişkin diğer hukuki mekanizmalar gündeme gelebilir.
Yönetim Kurulu Üyesinin Görevden Alınmasıyla Bilgi Alma Hakkı Ne Olur?
Üyelik sıfatı hukuken sona erdiğinde TTK m.392'den doğan yönetim kurulu üyeliğine özgü hakkın dayanağı da ortadan kalkar.
Bu nedenle şirket içindeki ciddi uyuşmazlıklarda bilgi alma talebinin zamanlaması önem taşıyabilir.
Bilgi Alma Hakkı Yönetim Kurulu Üyesinin Sorumluluğu Açısından Neden Önemlidir?
Yönetim kurulu üyelerinden şirket yönetiminde gerekli özenin gösterilmesi beklenirken, üyelerin şirket hakkında yeterli bilgiye ulaşabilmesi gerekir.
Bir üyenin şirket işlemlerine ilişkin ciddi şüpheleri bulunmasına rağmen hiçbir bilgi talep etmemesi ile bilgi talep ettiği halde sistematik biçimde engellenmesi aynı hukuki durum değildir.
Bu nedenle bilgi taleplerinin yazılı şekilde belgelenmesi ileride ortaya çıkabilecek yönetim kurulu sorumluluğu uyuşmazlıklarında da önem taşıyabilir.
Bilgi Alma Hakkının Engellenmesi Tazminat Sorumluluğuna Yol Açabilir mi?
Bilgi alma hakkının ihlal edilmesi tek başına her durumda otomatik bir tazminat sonucuna bağlanamaz.
Ancak hukuka aykırı davranış nedeniyle şirketin veya ilgili kişilerin somut zarara uğraması halinde TTK'daki sorumluluk hükümleri ve genel sorumluluk kuralları ayrıca gündeme gelebilir.
Zarar, kusur, hukuka aykırılık ve nedensellik bağı somut olay bakımından değerlendirilmelidir.
Bilgi Alma Davasında Hangi Belgeler Önemlidir?
Uyuşmazlığın niteliğine göre özellikle;
-
yönetim kurulu üyeliğini gösteren ticaret sicili kayıtları,
-
genel kurul kararları,
-
yönetim kurulu kararları,
-
bilgi talebini içeren yazılar,
-
e-postalar,
-
noter ihtarnameleri,
-
yönetim kurulu başkanının cevabı,
-
ret yazısı,
-
yönetim kurulu toplantı tutanakları,
-
toplantı çağrıları,
-
talep edilen belgelerin listesi,
-
şirket esas sözleşmesi,
-
şirket iç yönergeleri,
-
şirket merkezini gösteren ticaret sicili kayıtları
önem taşıyabilir.
Yönetim Kurulu Toplantı Tutanağı Neden Önemlidir?
Üyenin hangi bilgiyi istediği ve talebinin nasıl karşılandığı toplantı tutanağında yer alıyorsa uyuşmazlığın ispatı kolaylaşabilir.
Özellikle;
-
sorulan sorunun,
-
verilen veya verilmeyen cevabın,
-
istenen belgenin,
-
üyenin itirazının
tutanağa geçirilmesi daha sonraki hukuki süreç bakımından önem taşıyabilir.
Bilgi Talebinin Reddedildiği Nasıl İspatlanabilir?
Yazılı ret kararı en açık delillerden biridir.
Bunun yanında;
-
e-posta yazışmaları,
-
yönetim kurulu toplantı tutanakları,
-
noter bildirimleri,
-
şirket içi yazışmalar
somut olayın şartlarına göre kullanılabilir.
Bu nedenle özellikle ciddi şirket içi uyuşmazlıklarda sözlü taleplerle yetinilmemesi ispat bakımından yararlı olabilir.
Mahkemeden Hangi Bilgilerin Verilmesi İstenebilir?
Mahkeme başvurusu, TTK m.392 kapsamında haksız biçimde engellenen bilgi alma veya inceleme talebine ilişkin olmalıdır.
Bu nedenle mahkeme başvurusunda talep edilen bilgi ve belgelerin mümkün olduğunca açık şekilde belirtilmesi önemlidir.
Talebin şirket yönetimiyle ve yönetim kurulu üyesinin göreviyle bağlantısının ortaya konulması da uyuşmazlığın sağlıklı değerlendirilmesine yardımcı olur.
Mahkeme Şirketin Bütün Belgelerinin Teslimine Karar Verir mi?
TTK m.392'nin amacı yönetim kurulu üyesinin bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasını sağlamaktır.
Bu nedenle somut olayda talebin niteliği ve kapsamı önemlidir.
Belirsiz ve sınırları çizilmemiş talepler yerine hangi bilgi veya incelemenin engellendiğinin açık biçimde gösterilmesi hukuki sürecin daha sağlıklı yürütülmesini sağlayabilir.
Mahkeme Başvurusu Bir Tazminat Davası mıdır?
Hayır.
TTK m.392/4 kapsamındaki başvurunun temel amacı yönetim kurulu üyesinin kanundan doğan bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasını sağlamaktır.
Somut bir zararın tazmini talep edilecekse bunun hukuki dayanağı ve dava türü ayrıca değerlendirilmelidir.
Bilgi Alma Hakkı Özel Denetim İsteme Hakkıyla Aynı mıdır?
Hayır.
Yönetim kurulu üyesinin TTK m.392 kapsamındaki bilgi alma ve inceleme hakkı, anonim şirketlerde pay sahipleri bakımından düzenlenen özel denetim mekanizmasıyla aynı değildir.
Bu kurumların hak sahipleri, amaçları, şartları ve başvuru yolları farklıdır.
Bilgi Alma Hakkı Şirketin Denetlenmesi Anlamına mı Gelir?
Yönetim kurulu üyesinin bilgi alma ve inceleme hakkı şirket yönetimi üzerindeki gözetim fonksiyonuyla yakından bağlantılıdır.
Ancak bu hak bağımsız denetim veya özel denetim kurumlarıyla aynı hukuki niteliğe sahip değildir.
Üyenin temel amacı yönetim kurulu görevinin gerektirdiği bilgiye erişebilmektir.
Ana Şirket ve Bağlı Şirket Bilgileri İstenebilir mi?
Şirketler topluluğunda bilgi akışı daha karmaşık hale gelebilir.
TTK m.392 doğrudan yönetim kurulu üyesinin görev yaptığı şirketin iş ve işlemleri hakkındaki hakkını düzenlemektedir.
Talep edilen bilginin bağlı şirket veya başka bir grup şirketiyle ilgili olması halinde bu bilginin görev yapılan şirketin yönetimi açısından önemi, topluluk ilişkisi ve ilgili diğer TTK hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle grup şirketlerinde her bilgi talebi somut içeriğine göre ele alınmalıdır.
Kişisel Veriler Bilgi Alma Hakkına Engel midir?
Şirket kayıtlarında çalışanlara, müşterilere veya üçüncü kişilere ait kişisel veriler bulunabilir.
Yönetim kurulu üyesinin kanundan doğan bilgi alma hakkının bulunması, kişisel verilerin korunmasına ilişkin kuralların tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Bilgi alma hakkı ile veri güvenliği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Yönetim Kurulu Üyesi Bilgileri Üçüncü Kişilerle Paylaşabilir mi?
Bilgi alma hakkı, şirket bilgilerinin serbestçe üçüncü kişilere açıklanması hakkı değildir.
Yönetim kurulu üyesinin şirket menfaatlerini koruma ve sadakat yükümlülüğü devam eder.
Bu nedenle elde edilen bilgilerin avukat, mali müşavir veya uzmanla paylaşılması gereken durumlarda dahi paylaşımın amacı, kapsamı ve gizlilik yükümlülükleri değerlendirilmelidir.
Şirket "Gizlilik" Diyerek Bütün Belgeleri Vermekten Kaçınabilir mi?
Şirketin gizli bilgilerinin korunması önemlidir ancak gizlilik kavramı yönetim kurulu üyesinin kanuni bilgi alma hakkını tamamen ortadan kaldıran genel bir gerekçe haline getirilemez.
Özellikle yönetim kurulu toplantılarındaki talepler bakımından TTK m.392 oldukça açık bir düzenleme içermektedir.
Yönetim kurulu üyelerinin bilgi alma ve inceleme haklarının kısıtlanamayacağı veya kaldırılamayacağı da Kanunda ayrıca belirtilmiştir.
Şirket Esas Sözleşmesinde "Başkan İzin Vermezse Hiçbir Belge İncelenemez" Yazabilir mi?
Kanunun emredici sınırlarının altında bir koruma öngören esas sözleşme düzenlemesiyle TTK m.392'den doğan hakkın ortadan kaldırılması mümkün değildir.
TTK m.392/6 açık biçimde bu hakların kısıtlanamayacağını ve kaldırılamayacağını düzenlemektedir.
Buna karşılık esas sözleşme üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.
Yönetim Kurulu Çoğunluğu Bir Üyenin Bilgi Almasını Sürekli Engelleyebilir mi?
Kanunun sistemi buna karşı yargısal koruma sağlamaktadır.
Başkanın toplantı dışındaki talebi reddetmesi halinde konunun yönetim kuruluna taşınması; kurulun toplanmaması veya talebi reddetmesi halinde ise şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurulması mümkündür.
Dolayısıyla çoğunluğun varlığı bireysel yönetim kurulu üyesinin kanuni hakkını ortadan kaldırmaz.
Üsküdar'da Anonim Şirket Yönetim Kurulu Uyuşmazlıklarında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Şirket merkezi Üsküdar'da bulunan bir anonim şirkette yönetim kurulu üyesinin bilgi alma hakkı engelleniyorsa öncelikle şu sorular cevaplandırılmalıdır:
-
Talepte bulunan kişinin yönetim kurulu üyeliği devam ediyor mu?
-
Hangi bilgi veya belgeler talep edildi?
-
Talep yönetim kurulu toplantısında mı, toplantı dışında mı yapıldı?
-
Talep yazılı olarak belgelenebiliyor mu?
-
Yönetim kurulu başkanı talebi reddetti mi?
-
Ret halinde konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirildi mi?
-
Yönetim kurulu toplandı mı?
-
Kurul talebi reddetti mi?
-
Hangi defter veya belgelerin incelenmesi isteniyor?
-
Talep üyenin görevleriyle nasıl bağlantılı?
-
Şirketin merkez adresi nerede?
-
Üyenin bilgiye ulaşması başka yöntemlerle engelleniyor mu?
-
Talebin reddedildiğine ilişkin hangi deliller mevcut?
Bu sorular TTK m.392 kapsamında izlenecek hukuki yolun belirlenmesinde önem taşır.
Üsküdar Şirket Avukatı ve Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkı
Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri önemli yetkilere sahip oldukları kadar önemli sorumluluklar da taşımaktadır.
Bir yönetim kurulu üyesinin şirketin mali durumu, sözleşmeleri, ticari ilişkileri ve yönetim kararları hakkında yeterli bilgiye sahip olmadan görevini sağlıklı biçimde yerine getirmesi güçtür.
Bu nedenle TTK m.392 yönetim kurulu üyelerine güçlü bir bilgi alma ve inceleme hakkı tanımıştır.
Yönetim kurulu toplantısında şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler bilgi vermekle yükümlüdür; üyenin istemi reddedilemez ve soruları cevapsız bırakılamaz. Toplantı dışında ise yönetim kurulu başkanının izni ve gerektiğinde şirket içi başvuru mekanizması devreye girer. Başkanın talebi reddetmesi halinde konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir; kurulun toplanmaması veya talebi reddetmesi halinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurulabilir.
Ayrıca yönetim kurulu üyesinin TTK m.392'den doğan hakları esas sözleşmeyle veya yönetim kurulu kararıyla kısıtlanamaz ya da kaldırılamaz. Buna karşılık hakların genişletilmesi mümkündür.
Bu nedenle Üsküdar şirket avukatı, Üsküdar ticaret avukatı, Üsküdar anonim şirket avukatı, Üsküdar yönetim kurulu uyuşmazlığı, anonim şirkette bilgi alma hakkı, TTK 392 davası, yönetim kurulu üyesinin defter inceleme hakkı ve yönetim kurulu üyesinin mahkemeye başvurması kapsamında somut olayın şirket içi yazışmalar, yönetim kurulu tutanakları ve ticaret sicili kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Yönetim Kurulu Üyesi Bilgi Alma Hakkını Kullanırken Nelere Dikkat Etmelidir?
Uygulamada özellikle şu adımlar önem taşıyabilir:
-
talebin mümkün olduğunca açık hazırlanması,
-
talep edilen bilgi ve belgelerin belirlenmesi,
-
talebin tarihinin ispatlanabilir olması,
-
toplantıda yapılan taleplerin tutanağa geçirilmesinin istenmesi,
-
toplantı dışındaki taleplerde TTK m.392/3 ve m.392/4 sistematiğine uyulması,
-
başkanın cevabının belgelenmesi,
-
yönetim kurulunun ret kararının saklanması,
-
şirket merkezinin ticaret sicilinden kontrol edilmesi,
-
mahkeme başvurusunda talebin somutlaştırılması.
Bilgi alma hakkının doğru prosedürle kullanılması, özellikle yönetim kurulu içinde ciddi bir uyuşmazlık bulunduğu durumlarda önem taşır.
Bilgi Alma Hakkının Kullanılmaması Yönetim Kurulu Üyesi Açısından Risk Oluşturabilir mi?
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu her somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Ancak şirketin faaliyetleriyle ilgili ciddi sorun veya şüpheler bulunduğu halde üyenin hiçbir araştırma yapmaması, bilgi istememesi veya gerekli incelemeyi gerçekleştirmemesi ileride üyenin özen yükümlülüğü bakımından tartışma yaratabilir.
Bu nedenle TTK m.392 yalnızca üyeye tanınan bir imkan olarak değil, yönetim kurulu görevinin gereği gibi yerine getirilebilmesini sağlayan önemli bir araç olarak da değerlendirilmelidir.
Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma Hakkı Neden Önemlidir?
Anonim şirket yönetiminde karar alma yetkisi ile sorumluluk birbirinden ayrı düşünülemez.
Bir yönetim kurulu üyesinden şirketin çıkarlarını gözetmesi, riskleri değerlendirmesi ve yönetim kararlarında gerekli özeni göstermesi bekleniyorsa bu üyenin şirketin gerçek durumu hakkında yeterli bilgiye erişebilmesi gerekir.
TTK m.392 bu nedenle şirket yönetimindeki şeffaflığın ve yönetim kurulu üyelerinin görevlerini bilinçli biçimde yerine getirebilmesinin temel araçlarından biridir.
Sonuç
Anonim şirkette yönetim kurulu üyesinin bilgi alma ve inceleme hakkı, şirket yönetiminin sağlıklı biçimde yürütülmesi açısından temel öneme sahiptir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 392. maddesine göre her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir ve inceleme yapabilir. Defterler, defter kayıtları, sözleşmeler, yazışmalar ve diğer belgeler bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamına girebilir.
Yönetim kurulu toplantılarında üyenin bilgi istemi reddedilemez ve soruları cevapsız bırakılamaz.
Toplantı dışında ise yönetim kurulu üyesi başkanın izniyle şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden işlerin gidişi ve belirli işler hakkında bilgi alabilir; görevinin yerine getirilmesi için gerekli olması halinde şirket defter ve dosyalarının incelemeye sunulmasını talep edebilir.
Başkan talebi reddederse konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Yönetim kurulunun toplanmaması veya talebi reddetmesi halinde yönetim kurulu üyesi şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir ve Kanuna göre bu karar kesindir.
Ayrıca bu hak esas sözleşmeyle veya yönetim kurulu kararıyla kaldırılamaz ya da sınırlandırılamaz; yalnızca genişletilebilir.
Dolayısıyla şirket merkezi Üsküdar'da bulunan bir anonim şirkette yönetim kurulu üyesinin şirket defterlerine, sözleşmelere, yazışmalara veya diğer şirket bilgilerine erişimi engelleniyorsa;
-
yönetim kurulu üyeliğinin devam edip etmediği,
-
talebin toplantıda mı toplantı dışında mı yapıldığı,
-
hangi bilgi ve belgelerin istendiği,
-
başkanın talebi reddedip reddetmediği,
-
konunun yönetim kuruluna taşınıp taşınmadığı,
-
yönetim kurulunun toplanıp toplanmadığı,
-
talebin reddine ilişkin deliller,
-
şirketin ticaret sicilindeki merkez adresi
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle Üsküdar şirket davaları, Üsküdar şirket avukatı, Üsküdar ticaret avukatı, Üsküdar anonim şirket avukatı, yönetim kurulu üyesinin bilgi alma hakkı, TTK 392 başvurusu, şirket defterlerini inceleme hakkı, anonim şirket yönetim kurulu uyuşmazlığı ve yönetim kurulu üyesinin bilgi talebinin reddedilmesi bakımından şirket içindeki sürecin ve taleplerin yazılı olarak belgelenmesi, daha sonra başvurulabilecek hukuki yollar açısından önem taşır.