Limited Şirkette Hisse Devri Nasıl Yapılır? Pay Devri Şartları, Genel Kurul Onayı ve Tescil Süreci

Limited Şirkette Hisse Devri Nasıl Yapılır? Pay Devri Şartları, Genel Kurul Onayı ve Tescil Süreci Limited şirketlerde ortaklık yapısının değiştirilmesinin en önemli yollarından biri esas sermaye payının devridir. Bir ortak payının tamamını veya bir bölümünü başka bir ortağa ya da üçüncü kişiye devredebilir. Ancak limited şirket pay devri, tarafların kendi aralarında anlaşmasıyla tamamlanan basit bir satış işlemi değildir. Türk Ticaret Kanunu, devir sözleşmesinin şekli, genel kurul onayı, şirket sözleşmesindeki sınırlamalar, pay defteri ve ticaret sicili işlemleri bakımından özel kurallar öngörmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun limited şirketlere ilişkin hükümlerinde esas sermaye payının devri özellikle 593 ila 598. maddeler arasında düzenlenmektedir. Bu nedenle İstanbul şirket danışmanlığı, Ümraniye şirket danışmanlığı, Ataşehir şirket danışmanlığı, Üsküdar şirket danışmanlığı ve Çekmeköy şirket danışmanlığı kapsamında pay devri yapılmadan önce şirket sözleşmesinin, devredilecek payın ve tarafların yükümlülüklerinin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Şirket Hukuku Nedir? Şirket hukuku, şirketlerin kuruluşundan sona ermesine kadar geçen süreçte şirket, ortaklar, yöneticiler ve üçüncü kişiler arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen hukuk alanıdır. Şirket hukuku kapsamında; Limited şirket kuruluşu, Esas sermaye payı devri, Ortakların hak ve yükümlülükleri, Genel kurul kararları, Müdürlerin görev ve sorumlulukları, Şirket sözleşmesi değişiklikleri, Şirketten çıkma ve çıkarılma, Ortaklık uyuşmazlıkları, Şirket birleşmeleri ve tasfiye, gibi birçok farklı hukuki konu bulunmaktadır. Limited şirketlerde pay devri doğrudan şirketin ortaklık yapısını değiştirdiği için, işlemin yalnızca devreden ve devralan arasında değil şirket hukuku bakımından da değerlendirilmesi gerekir. Limited Şirket Hisse Devri Nedir? Uygulamada sıklıkla “limited şirket hisse devri” olarak ifade edilen işlem, Türk Ticaret Kanunu bakımından esas sermaye payının devridir. TTK 593’e göre limited şirket esas sermaye payları kanunda düzenlenen hükümler çerçevesinde devredilebilir ve miras yoluyla geçebilir. Şirket, sahip olunan esas sermaye paylarını ve bu paylardaki devirleri pay defterinde takip eder. Pay devri sonucunda devreden ortak sahip olduğu paydan ayrılırken devralan kişi, hukuken geçerli devir şartlarının gerçekleşmesiyle şirkette pay sahibi hâline gelebilir. Limited Şirket Payı Başka Bir Ortağa Devredilebilir mi? Evet. Türk Ticaret Kanunu, esas sermaye paylarının ortaklar arasında da devredilebileceğini açıkça kabul etmektedir. Dolayısıyla pay; Mevcut bir ortağa, Şirket dışındaki üçüncü bir kişiye, devredilebilir. Ancak şirket sözleşmesinde özel sınırlamalar bulunması veya genel kurul onayının gerekmesi hâlinde bu düzenlemelere uyulmalıdır. Limited Şirket Pay Devri Yazılı Yapılmak Zorunda mıdır? Evet. TTK 595/1’e göre esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılmalıdır. Ayrıca tarafların imzalarının noter tarafından onaylanması gerekir. Bu nedenle yalnızca sözlü anlaşma veya taraflar arasında imzalanmış ancak gerekli şekil şartlarını taşımayan bir belgeyle limited şirket pay devrinin tamamlandığını kabul etmek doğru değildir. Limited Şirket Pay Devrinde Noter Zorunlu mudur? TTK 595’teki düzenlemeye göre devir sözleşmesinde tarafların imzalarının noterce onanması öngörülmektedir. Dolayısıyla pay devrinde şekil şartı yalnızca yazılı sözleşmeden ibaret değildir. Devir işlemi hazırlanırken; Devreden, Devralan, Devredilen pay, Payın itibari değeri, Devir bedeli ve ilgili diğer sözleşme koşulları, açık şekilde belirlenmelidir. Pay Devir Sözleşmesinde Hangi Hususlar Yer Almalıdır? Türk Ticaret Kanunu, bazı şirket sözleşmesi yükümlülüklerinin devir sözleşmesinde belirtilmesini istemektedir. TTK 595/1’e göre devir sözleşmesinde özellikle; Ek ödeme yükümlülükleri, Yan edim yükümlülükleri, Ağırlaştırılmış veya bütün ortakları kapsayacak şekilde genişletilmiş rekabet yasağı, Önerilmeye muhatap olma hakkı, Önalım hakkı, Geri alım hakkı, Alım hakkı, Sözleşme cezasına ilişkin şartlar, bulunuyorsa bunların belirtilmesi gerekir. Bu nedenle pay devri öncesinde yalnızca payın değeri değil, paya bağlı mevcut yükümlülükler de incelenmelidir. Limited Şirket Pay Devrinde Genel Kurul Onayı Gerekir mi? Kural olarak evet. TTK 595/2’ye göre, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayı gerekir. Kanundaki düzenlemeye göre devir, bu onayla geçerli hâle gelir. Dolayısıyla tarafların noter onaylı pay devir sözleşmesini imzalamaları, şirket sözleşmesinde farklı bir hüküm yoksa tek başına yeterli olmayabilir. Şirket Sözleşmesi Genel Kurul Onayını Kaldırabilir mi? Evet. TTK 595/2, genel kurul onayını “şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse” şart koşmaktadır. Bu nedenle şirket sözleşmesinde pay devrinin genel kurul onayı olmadan gerçekleştirilebileceğine ilişkin bir düzenleme yapılabilir. Bu sebeple limited şirket pay devri yapılmadan önce şirket sözleşmesinin incelenmesi temel aşamalardan biridir. Genel Kurul Pay Devrini Reddedebilir mi? Evet. TTK 595/3’e göre şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin devir onayını reddedebilir. Bu özellik limited şirketlerde ortaklık yapısının korunması bakımından önemlidir. Dolayısıyla devir sözleşmesinin imzalanmış olması, şirketin her durumda yeni ortağı kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Şirket Sözleşmesi Pay Devrini Tamamen Yasaklayabilir mi? Evet. TTK 595/4’e göre limited şirket sözleşmesiyle esas sermaye payının devri yasaklanabilir. Bu nedenle üçüncü kişiye veya başka bir ortağa pay devri planlanırken şirket sözleşmesinde böyle bir yasak bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Pay Devri Yasaklanmışsa Ortak Şirketten Çıkabilir mi? Belirli şartlarla evet. TTK 595/5’e göre şirket sözleşmesi pay devrini yasaklamış veya genel kurul devir için onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklıdır. Bu nedenle pay devrinin engellenmesi, ortağın şirketten hiçbir şekilde ayrılamayacağı anlamına gelmez. Haklı sebeple çıkmanın şartları ise pay devrinden farklı bir hukuki süreç kapsamında değerlendirilir. Genel Kurul Üç Ay İçinde Karar Vermezse Ne Olur? TTK 595/7’ye göre devir için yapılan başvurudan itibaren üç ay içerisinde genel kurul tarafından ret kararı verilmezse onay verilmiş sayılır. Bu düzenleme, pay devri talebinin süresiz biçimde belirsiz bırakılmasını önlemeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle genel kurula yapılan başvurunun tarihi özellikle önem taşımaktadır. Devralanın Ödeme Gücü Yetersizse Devir Reddedilebilir mi? Bazı durumlarda evet. Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülüklerinin bulunması hâlinde, devralanın ödeme gücü şüpheli görülürse kendisinden teminat talep edilebilir. TTK 595/6’ya göre istenilen teminat verilmezse genel kurul, şirket sözleşmesinde bu konuda ayrıca bir hüküm bulunmasa bile pay devrine onay vermeyi reddedebilir. Bu nedenle devralan kişinin yalnızca pay bedelini ödeyebilmesi değil, paya bağlı diğer yükümlülükleri yerine getirme kapasitesi de önem taşıyabilir. Pay Devrinden Sonra Pay Defterine Kayıt Yapılır mı? Evet. TTK 594’e göre limited şirket bir pay defteri tutmak zorundadır. Pay defterinde; Ortakların ad ve adresleri, Her ortağın sahip olduğu esas sermaye payı sayısı, Payların itibari değerleri ve grupları, Esas sermaye paylarının devir ve geçişleri, Paylar üzerindeki intifa ve rehin hakları, gibi bilgiler yer alır. Bu nedenle geçerli pay devrinden sonra şirket kayıtlarının da güncellenmesi gerekir. Ticaret Siciline Tescil Gerekir mi? Evet. TTK 598’e göre esas sermaye paylarının geçişlerinin tescili için şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvuru yapılması gerekir. Dolayısıyla pay devrinin şirket içi aşamaları tamamlandıktan sonra ticaret sicili işlemlerinin de takip edilmesi gerekir. Ticaret Siciline Başvuruyu Kim Yapar? TTK 598/1’e göre tescil başvurusunu şirket müdürleri yapar. Bu nedenle genel kurul kararı ve diğer şirket içi işlemler tamamlandıktan sonra müdürlerin pay geçişinin ticaret siciline tescil edilmesi için gerekli işlemleri yürütmesi gerekir. Müdürler Tescil Başvurusu Yapmazsa Ayrılan Ortak Ne Yapabilir? Türk Ticaret Kanunu ayrılan ortağa bu konuda özel bir hak tanımaktadır. TTK 598/2’ye göre başvurunun otuz gün içerisinde yapılmaması hâlinde ayrılan ortak, adının ilgili paylarla bağlantılı olarak silinmesi için doğrudan ticaret siciline başvurabilir. Bu başvuru üzerine sicil müdürü şirkete, payı iktisap eden kişinin adının bildirilmesi için süre verir. Pay Devrinde Tescil Neden Önemlidir? Ticaret sicilindeki ortaklık bilgilerinin güncel olması hem şirket hem ortaklar hem de üçüncü kişiler bakımından önem taşır. TTK 598/3 ayrıca sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişilerin güveninin korunacağını belirtmektedir. Bu nedenle ortaklık yapısındaki değişikliklerin ticaret siciline zamanında yansıtılması önemlidir. Pay Miras Yoluyla Geçerse Genel Kurul Onayı Gerekir mi? Kural olarak hayır. TTK 596’ya göre esas sermaye payının; Miras, Eşler arasındaki mal rejimi hükümleri, İcra, yoluyla geçmesi hâlinde, paya ilişkin hak ve borçlar genel kurul onayı gerekmeksizin payı iktisap eden kişiye geçer. Ancak şirketin bu geçişe ilişkin belirli hakları bulunmaktadır. Şirket Miras Yoluyla Payı Alan Kişiyi Reddedebilir mi? Belirli şartlarla evet. TTK 596/2’ye göre şirket, pay geçişini öğrendiği tarihten itibaren üç ay içerisinde payı iktisap eden kişiyi ortak olarak onaylamayı reddedebilir. Ancak bunun için şirketin payları; Kendi hesabına, Başka bir ortak hesabına, Şirket tarafından gösterilen üçüncü kişi hesabına, gerçek değeri üzerinden devralmayı teklif etmesi gerekir. Şirket Üç Ay İçinde Miras Yoluyla Geçişi Reddetmezse Ne Olur? TTK 596/4’e göre şirket, üç ay içerisinde pay geçişini açıkça ve yazılı olarak reddetmezse onay vermiş sayılır. Bu nedenle miras veya diğer kanuni geçiş hâllerinde de üç aylık süre önem taşımaktadır. Payın Gerçek Değeri Konusunda Anlaşmazlık Çıkarsa Ne Olur? Türk Ticaret Kanunu bu durumda mahkemeye başvuru imkânı tanımaktadır. TTK 597’ye göre kanunda veya şirket sözleşmesinde esas sermaye payının bedeli olarak gerçek değerin esas alınması öngörülmüşse ve taraflar değer konusunda anlaşamıyorsa, taraflardan biri şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme payın gerçek değerini belirler. Pay Devir Bedeli Her Zaman Payın Nominal Değeri midir? Hayır. Payın itibari değeri ile ekonomik veya gerçek değeri aynı kavram değildir. Şirketin; Malvarlığı, Borçları, Kârlılığı, Faaliyetleri, Piyasa koşulları, gibi birçok unsur payın ekonomik değerini etkileyebilir. Özellikle kanunun gerçek değer üzerinden değerlendirme öngördüğü durumlarda nominal sermaye tutarı tek başına belirleyici değildir. TTK 597 de belirli uyuşmazlıklarda payın gerçek değerinin mahkeme tarafından belirlenmesine imkân tanımaktadır. Pay Devir Sözleşmesine Önalım Hakkı Konulabilir mi? Şirket sözleşmesinde paylara ilişkin; Önalım, Geri alım, Alım, Önerilmeye muhatap olma, hakları düzenlenebilir. TTK 593 ve 595, bu tür hakların pay ve devir işlemleri bakımından dikkate alınmasını öngörmektedir. Özellikle bu haklar mevcutsa devir sözleşmesinde ilgili şartların belirtilmesi gerekir. Bu nedenle üçüncü kişiye yapılacak pay devrinden önce mevcut ortakların öncelikli haklarının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Pay Devri ile Şirketten Çıkma Aynı Şey midir? Hayır. Pay devrinde, ortak payını başka bir kişiye aktarır ve bu şekilde ortaklık yapısından ayrılabilir. Şirketten çıkmada ise ortaklık sıfatı, Türk Ticaret Kanunu ve şirket sözleşmesinde düzenlenen çıkma mekanizmaları kapsamında sona erdirilir. Dolayısıyla; Pay devri, Haklı sebeple çıkma, Şirketten çıkarılma, birbirinden farklı şirket hukuku mekanizmalarıdır. Pay Devri ile Şirket Satışı Aynı Şey midir? Her zaman değil. Bir şirket ortağının sahip olduğu payın bir kısmını devretmesi yalnızca ortaklık oranını değiştirir. Şirketin bütün paylarının veya şirket kontrolünü sağlayacak orandaki payların devredilmesi ise ekonomik açıdan şirketin kontrolünün el değiştirmesine neden olabilir. Bu tür işlemlerde yalnızca TTK’daki pay devri kuralları değil; Şirketin borçları, Ticari sözleşmeleri, Vergi ve mali yükümlülükleri, Çalışan ilişkileri, Devam eden davalar, Şirket varlıkları, gibi konuların da incelenmesi önem taşımaktadır. Limited Şirket Pay Devri Öncesinde Hukuki İnceleme Neden Önemlidir? Pay devralan kişi yalnızca bir sermaye oranı edinmemektedir. Paya bağlı şirket sözleşmesi hükümleri ve bazı yükümlülükler de devralan açısından önem taşıyabilir. Bu nedenle devir öncesinde; Şirket sözleşmesi, Ticaret sicili kayıtları, Pay defteri, Genel kurul kararları, Şirket borçları, Ek ödeme yükümlülükleri, Yan edim yükümlülükleri, Rekabet yasağı, Önalım ve alım hakları, incelenmelidir. TTK 595’in pay devir sözleşmesinde bazı yükümlülük ve hakların ayrıca belirtilmesini öngörmesi de bu incelemenin önemini göstermektedir. Şirket Hukuki Danışmanlığı Pay Devri Sürecinde Neden Önemlidir? Düzenli şirket hukuki danışmanlık sözleşmesi kapsamında pay devri süreci başlangıçtan tescile kadar hukuki olarak yönetilebilir. Şirket danışmanlığı kapsamında; Şirket sözleşmesi incelenebilir, Pay devir sözleşmesi hazırlanabilir, Genel kurul onay süreci yürütülebilir, Önalım ve diğer ortaklık hakları değerlendirilebilir, Pay defteri güncellenebilir, Ticaret sicili tescil işlemleri takip edilebilir, Devreden ve devralanın yükümlülükleri belirlenebilir. Bu şekilde pay devri yalnızca noter aşamasına indirgenmeden şirket hukuku açısından bütün olarak değerlendirilebilir. Hukuki Şirket Danışmanlığı Ücretleri Nasıl Belirlenir? Hukuki şirket danışmanlığı ücretleri; Şirketin ortaklık yapısı, Devredilecek pay oranı, Şirket sözleşmesinin kapsamı, Pay devrine ilişkin sınırlamaların bulunup bulunmaması, Sözleşme hazırlanması, Genel kurul ve tescil işlemleri, Hukuki inceleme yapılması, Taraflar arasında uyuşmazlık bulunması, gibi unsurlara göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle şirket danışmanlığı hizmetinin kapsamı pay devrinin özelliklerine göre belirlenmelidir. İstanbul’da Limited Şirket Pay Devri İstanbul’da limited şirketlerde pay devri işlemleri; Ortaklar arasındaki devirler, Üçüncü kişiye pay devri, Şirket kontrolünün devri, Aile şirketlerinde pay geçişleri, Miras nedeniyle pay geçişleri, Ortaklıktan ayrılma süreçleri, gibi farklı nedenlerle gündeme gelebilir. Bu nedenle İstanbul şirket danışmanlığı, Ümraniye şirket danışmanlığı, Ataşehir şirket danışmanlığı, Üsküdar şirket danışmanlığı ve Çekmeköy şirket danışmanlığı kapsamında şirket sözleşmesinin, genel kurul sürecinin ve ticaret sicili işlemlerinin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır. İstanbul En İyi Şirket Danışmanlığı Hizmeti Seçilirken Nelere Dikkat Edilmelidir? İstanbul en iyi şirket danışmanlığı araştırılırken; Şirket ve ticaret hukuku alanındaki deneyim, Limited şirket pay devirlerindeki tecrübe, Şirket sözleşmesi hazırlama ve inceleme bilgisi, Genel kurul süreçlerine hâkimiyet, Ticaret sicili işlemlerini takip edebilme, Ortaklık uyuşmazlıklarını yönetebilme, Sözleşme ve hukuki inceleme deneyimi, gibi kriterler değerlendirilebilir. Sonuç Limited şirkette pay devri, şirket ortaklık yapısını değiştiren ve Türk Ticaret Kanunu’nda özel şekil ve onay şartlarına bağlanan önemli bir şirket hukuku işlemidir. TTK 595’e göre pay devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılmalı ve tarafların imzaları noter tarafından onaylanmalıdır. Şirket sözleşmesinde aksi düzenlenmemişse genel kurul onayı gerekir ve devir bu onayla geçerli hâle gelir. Genel kurul, şirket sözleşmesinde aksi yoksa sebep göstermeden onayı reddedebilir; şirket sözleşmesi pay devrini tamamen yasaklayabilir. Devir başvurusunun ardından genel kurulun üç ay içerisinde ret kararı vermemesi hâlinde onay verilmiş sayılır. Pay geçişi sonrasında şirket müdürlerinin ticaret siciline başvurması gerekir; bu başvuru otuz gün içinde yapılmazsa ayrılan ortak kendi adının ilgili paylardan silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Miras, eşler arasındaki mal rejimi veya icra yoluyla gerçekleşen pay geçişlerinde ise genel kurul onayı aranmaksızın hak ve borçlar payı edinen kişiye geçer. Bununla birlikte şirket, kanunda öngörülen şartlarla ve üç aylık süre içerisinde payı edinen kişiyi ortak olarak kabul etmeyi reddedebilir. Payın gerçek değeri konusunda anlaşmazlık çıkması hâlinde ise şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi gerçek değeri belirleyebilir. Bu nedenle limited şirket hisse devri, limited şirket pay devri, şirket hukuku, pay devir sözleşmesi, genel kurul onayı, İstanbul şirket danışmanlığı, Ümraniye şirket danışmanlığı, Ataşehir şirket danışmanlığı, Üsküdar şirket danışmanlığı, Çekmeköy şirket danışmanlığı, şirket hukuki danışmanlık sözleşmesi ve hukuki şirket danışmanlığı ücretleri gibi konuların somut şirket sözleşmesi ve pay yapısı çerçevesinde değerlendirilmesi önem taşımaktadır.