Şirket Hukuku Nedir? Anonim ve Limited Şirketlerde Hukuki Süreçler - Çekmeköy Şirket Avukatı
Şirket hukuku; şirketlerin kuruluşundan yönetimine, ortaklar arasındaki ilişkilerden temsil yetkisine, genel kurul kararlarından şirketlerin sona ermesine kadar ticari hayatın önemli bir bölümünü düzenleyen hukuk alanıdır. Türkiye’de ticaret şirketlerine ilişkin temel düzenlemeler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer almaktadır.
Türk Ticaret Kanunu kapsamında anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket, komandit şirket ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket olmak üzere farklı ticaret şirketi türleri bulunmaktadır. Anonim ve limited şirketler sermaye şirketleri arasında yer almakta ve Türkiye’de en yaygın kullanılan şirket türlerini oluşturmaktadır.
Şirketlerin kuruluş aşamasında doğru şirket türünün belirlenmesi, şirket sözleşmesinin hazırlanması, ortaklık yapısının oluşturulması ve yönetim ile temsil yetkilerinin düzenlenmesi önemlidir. Şirket faaliyete geçtikten sonra ise genel kurul ve yönetim organlarının kararları, ortakların hak ve yükümlülükleri, pay devirleri, sermaye işlemleri ve şirket içi uyuşmazlıklar şirket hukukunun temel konuları arasında yer almaktadır.
Bu nedenle Çekmeköy şirket avukatı, İstanbul şirket avukatı, Ümraniye şirket avukatı, Üsküdar şirket avukatı ve Ataşehir şirket avukatı kapsamında hukuki destek değerlendirilirken şirketin türü, ortaklık yapısı, şirket sözleşmesi ve ortaya çıkan uyuşmazlığın niteliği birlikte incelenmelidir.
Şirket Hukuku Nedir?
Şirket hukuku, ticaret şirketlerinin kuruluşunu, faaliyetlerini, yönetimini, temsilini, ortaklık ilişkilerini ve sona ermesini düzenleyen hukuk alanıdır.
Şirketlerin hukuki yapısı yalnızca kuruluş aşamasında önem taşımaz. Şirket faaliyetleri devam ettiği sürece ortakların hakları, yöneticilerin yetkileri, genel kurul kararları, sermaye değişiklikleri, pay devirleri ve şirketin üçüncü kişilerle ilişkileri bakımından da şirketler hukukuna ilişkin düzenlemeler uygulanır.
Türkiye’de şirketler hukukunun temel mevzuatı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur. Ticaret Sicili Yönetmeliği ve ilgili ikincil düzenlemeler de şirketlerin kuruluş ve faaliyet süreçlerinde önem taşımaktadır.
Türk Ticaret Kanunu’na Göre Şirket Türleri Nelerdir?
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan bilgilere göre Türk Ticaret Kanunu kapsamında ticaret şirketleri;
- Anonim şirket,
- Limited şirket,
- Kollektif şirket,
- Komandit şirket,
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
olarak düzenlenmektedir.
Bu şirketler temel olarak sermaye şirketleri ve şahıs şirketleri şeklinde ayrılmaktadır.
Anonim ve limited şirketler sermaye şirketleri arasında yer alırken kollektif ve komandit şirketler şahıs şirketleri içerisinde değerlendirilmektedir.
Anonim Şirket Nedir?
Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı kendi malvarlığıyla sorumlu bulunan bir sermaye şirketidir.
Anonim şirketlerde pay sahipleri kural olarak yalnızca taahhüt ettikleri sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur. Şirket ise kendi borçlarından malvarlığıyla sorumludur.
Anonim şirketler kanunen yasaklanmamış her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir.
Anonim Şirket Kaç Kişiyle Kurulabilir?
Türk Ticaret Kanunu ile tek pay sahipli anonim şirket kurulması mümkündür. Dolayısıyla anonim şirket kurulabilmesi için bir veya daha fazla kurucunun bulunması yeterlidir.
Kurucular gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişi de olabilir.
Bu düzenleme, anonim şirket kurulabilmesi için birden fazla ortağın bulunmasını zorunlu olmaktan çıkarmıştır.
Anonim Şirketin Asgari Sermayesi Ne Kadardır?
Güncel düzenlemeye göre anonim şirketlerde asgari esas sermaye 250.000 TL olarak uygulanmaktadır.
Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketlerde ise başlangıç sermayesinin en az 500.000 TL olması gerekmektedir. Bu tutarlar 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.
Mevcut şirketlerin sermaye yükümlülükleri bakımından ayrıca geçiş hükümlerinin ve güncel mevzuatın değerlendirilmesi gerekir.
Anonim Şirketin Organları Nelerdir?
Anonim şirketin temel organları;
- Genel kurul,
- Yönetim kuruludur.
Genel kurul, pay sahiplerinin temsil edildiği karar organıdır. Yönetim kurulu ise şirketin yönetimi ve temsilinden sorumlu organdır.
Şirket içerisindeki yetki dağılımının Türk Ticaret Kanunu ve esas sözleşmeye uygun şekilde oluşturulması gerekir.
Yönetim Kurulunun Görevi Nedir?
Anonim şirketlerde yönetim kurulu şirketin yönetim ve temsilinden sorumludur.
Yönetim kurulu üyeleri şirketin iş ve işlemleri hakkında bilgi isteme, soru sorma ve inceleme yapma haklarına sahiptir. Şirket defterleri, kayıtları, sözleşmeleri, yazışmaları ve diğer belgeleri belirli koşullar altında inceleme konusu olabilir.
Yönetim kurulunun görev ve yetkilerinin hukuka ve şirket esas sözleşmesine uygun şekilde kullanılması, şirket yönetimi açısından önem taşır.
Limited Şirket Nedir?
Limited şirket, bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulabilen sermaye şirketidir.
Türk Ticaret Kanunu’na göre limited şirket ortakları şirket borçlarından kural olarak sorumlu olmayıp taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ve şirket sözleşmesinde öngörülmüşse ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür.
Limited şirketler de kanunen yasak olmayan ekonomik amaç ve konular için kurulabilir.
Limited Şirket Kaç Ortakla Kurulabilir?
Limited şirket bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilir.
Ortak sayısı 50'yi aşamaz.
Dolayısıyla tek ortaklı limited şirket kurulması mümkündür.
Limited Şirketin Asgari Sermayesi Ne Kadardır?
Limited şirketlerde asgari esas sermaye 50.000 TL olarak uygulanmaktadır.
Bu tutar 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde artırılmıştır.
Şirket kuruluşu veya sermaye değişikliği planlanırken güncel sermaye şartlarının dikkate alınması gerekir.
Limited Şirketin Organları Nelerdir?
Limited şirketlerde temel organlar;
- Genel kurul,
- Müdür veya müdürler kuruludur.
Genel kurul ortakların karar organı, müdürler ise şirketin yönetim ve temsilinden sorumlu organ olarak görev yapar.
Şirketin yönetim ve temsil biçimi şirket sözleşmesinde ayrıca düzenlenebilir.
Limited Şirkette Müdür Kim Olabilir?
Limited şirketin yönetimi ve temsili bir veya birden fazla ortağa, tüm ortaklara veya üçüncü kişilere verilebilir.
Ancak Türk Ticaret Kanunu uyarınca en az bir ortağın şirketi yönetim hakkına ve temsil yetkisine sahip olması gerekir.
Dolayısıyla şirket ortağı olmayan bir kişinin müdür olarak atanması mümkün olmakla birlikte en az bir ortağın da yönetim ve temsil yetkisinin bulunması gerekir.
Birden Fazla Limited Şirket Müdürü Olabilir mi?
Evet.
Limited şirkette birden fazla müdür bulunması mümkündür. Birden fazla müdür bulunması hâlinde bunlardan biri genel kurul tarafından müdürler kurulu başkanı olarak atanır.
Kural olarak kararlar çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması hâlinde başkanın oyu üstün sayılır. Bununla birlikte şirket sözleşmesinde farklı bir düzenleme yapılabilir.
Anonim Şirket ile Limited Şirket Arasındaki Farklar Nelerdir?
Anonim ve limited şirketlerin her ikisi de sermaye şirketidir. Ancak sermaye yapıları, organları, payların hukuki niteliği, yönetim modelleri ve bazı yükümlülükleri bakımından farklı düzenlemelere tabidir.
Anonim şirketlerde yönetim ve temsil yönetim kuruluna, limited şirketlerde ise müdür veya müdürler kuruluna aittir. Ayrıca güncel asgari sermaye tutarı anonim şirketlerde 250.000 TL, limited şirketlerde 50.000 TL'dir.
Hangi şirket türünün tercih edilmesi gerektiği yalnızca sermaye miktarına göre değil, ortaklık yapısı, yatırım planları, yönetim modeli ve şirketin uzun vadeli ticari hedefleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Şirket Sözleşmesi Neden Önemlidir?
Şirket sözleşmesi, şirketin temel hukuki yapısını belirleyen en önemli belgelerden biridir.
Şirketin faaliyet konusu, sermayesi, ortaklık yapısı ve yönetim ile temsil düzeni gibi birçok temel konu şirket sözleşmesinde düzenlenebilir.
Özellikle birden fazla ortağın bulunduğu şirketlerde şirket sözleşmesinin ileride ortaya çıkabilecek ortaklık uyuşmazlıkları da dikkate alınarak hazırlanması önem taşır.
Şirket Kuruluşunda Hukuki Olarak Nelere Dikkat Edilmelidir?
Şirket kuruluşunda yalnızca ticaret siciline kayıt işlemlerinin tamamlanması yeterli değildir.
Kuruluş öncesinde özellikle;
- Doğru şirket türünün belirlenmesi,
- Ortaklık oranlarının planlanması,
- Sermaye yapısının oluşturulması,
- Şirket sözleşmesinin hazırlanması,
- Yönetim ve temsil yetkilerinin belirlenmesi,
- Şirketin faaliyet konusunun düzenlenmesi,
- Gerekli ticaret sicili işlemlerinin tamamlanması
önem taşır.
Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Sicili Yönetmeliği şirket kuruluşunda gerçekleştirilecek işlemler bakımından temel düzenlemeleri içermektedir.
Şirketlerde Temsil Yetkisi Nedir?
Temsil yetkisi, şirket adına üçüncü kişilerle hukuki işlemler gerçekleştirebilme yetkisidir.
Anonim şirketlerde şirketin yönetim ve temsilinden yönetim kurulu, limited şirketlerde ise müdür veya müdürler sorumludur.
Temsil yetkisinin kimlere verildiğinin ve nasıl kullanılacağının doğru şekilde düzenlenmesi, şirket adına gerçekleştirilecek sözleşmeler ve diğer hukuki işlemler açısından önemlidir.
Şirketlerde Temsil Yetkisi Sınırlandırılabilir mi?
Türk Ticaret Kanunu belirli koşullarda temsil yetkisinin sınırlandırılmasına imkân tanımaktadır.
Anonim şirketlerde temsil yetkisinin yalnızca merkezin veya bir şubenin işlerine özgülenmesi ya da birlikte kullanılmasına ilişkin tescil ve ilan edilen sınırlamalar geçerli olabilir. Limited şirket müdürlerinin temsil yetkisinin sınırlandırılmasında da Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanmaktadır.
Temsil yetkisinin sınırlandırılmasının üçüncü kişiler bakımından sonuçları ayrıca hukuki değerlendirme gerektirir.
Şirket Ortakları Arasında Uyuşmazlık Çıkarsa Ne Olur?
Şirket ortakları arasında yönetim, kâr dağıtımı, pay devri, sermaye yükümlülükleri, bilgi alma hakkı, şirket kararları veya şirketin geleceğine ilişkin farklı konularda uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.
Bu uyuşmazlıkların çözümünde Türk Ticaret Kanunu, şirket sözleşmesi, alınan genel kurul veya yönetim organı kararları ve somut olayın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Uyuşmazlığın niteliğine göre dava yoluna başvurulması veya şirket içerisindeki hukuki mekanizmaların kullanılması gündeme gelebilir.
Şirket Ortağının Bilgi Alma Hakkı Var mıdır?
Şirket ortaklarının bilgi alma ve inceleme hakları şirket türüne göre Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmektedir.
Anonim şirketlerde ayrıca her yönetim kurulu üyesi şirketin iş ve işlemleri hakkında bilgi isteme, soru sorma ve inceleme yapma hakkına sahiptir.
Bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamı, talepte bulunan kişinin şirketteki hukuki sıfatına ve şirket türüne göre değerlendirilmelidir.
Genel Kurul Kararlarına Karşı Dava Açılabilir mi?
Şirket genel kurullarında alınan kararların hukuka, şirket sözleşmesine veya ilgili düzenlemelere aykırı olduğu iddiası uyuşmazlık konusu olabilir.
Türk Ticaret Kanunu anonim şirketlerde genel kurul kararlarının butlanı ve iptaline ilişkin hükümler düzenlemektedir. Kanunun 622. maddesi uyarınca anonim şirket genel kurul kararlarının butlanı ve iptaline ilişkin hükümler limited şirketlere de kıyas yoluyla uygulanır.
Bu nedenle genel kurul kararının hukuki niteliği ve hangi hukuki yola başvurulabileceği somut karar üzerinden değerlendirilmelidir.
Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğu Var mıdır?
Şirket yöneticilerinin görevlerini kanuna ve şirketin hukuki düzenlemelerine uygun şekilde yerine getirmeleri gerekir.
Yönetim veya temsil yetkisinin hukuka aykırı kullanılması, yöneticilerin görevlerini ihlal etmesi veya şirketin zarara uğramasına neden olan işlemler gerçekleştirilmesi durumunda yöneticilerin hukuki sorumluluğu gündeme gelebilir.
Sorumluluğun doğup doğmadığı; şirket türü, yöneticinin görevi, gerçekleştirilen işlem, kusur ve ortaya çıkan zarar gibi unsurlar üzerinden değerlendirilmelidir.
Şirketlerde Pay Devri Yapılabilir mi?
Anonim ve limited şirketlerde pay devri mümkündür ancak uygulanacak hukuki süreç şirket türüne ve payın niteliğine göre değişebilir.
Bu nedenle pay devri öncesinde şirket sözleşmesindeki hükümler, Türk Ticaret Kanunu düzenlemeleri ve gerekli şirket kararlarının birlikte değerlendirilmesi önem taşır.
Özellikle ortaklık yapısını değiştirecek pay devirlerinde işlemin yalnızca taraflar arasındaki anlaşma boyutuyla değil, şirketler hukuku açısından da incelenmesi gerekir.
Şirketler Sözleşme Hazırlarken Nelere Dikkat Etmelidir?
Şirketlerin ticari faaliyetleri sırasında müşteriler, tedarikçiler, çalışanlar, yatırımcılar ve diğer şirketlerle çok sayıda sözleşme ilişkisi kurulabilir.
Sözleşmeler hazırlanırken tarafların hak ve yükümlülüklerinin açık şekilde belirlenmesi, ödeme ve teslim koşullarının düzenlenmesi, sorumluluk hükümlerinin oluşturulması ve olası uyuşmazlıkların nasıl çözüleceğinin belirlenmesi önemlidir.
Şirket hukukunda önleyici hukuki danışmanlık, uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra çözüm aranmasının yanında uyuşmazlığın oluşmasını önlemeyi de amaçlar.
Şirket Birleşme ve Bölünmeleri Şirket Hukukunun Konusu mudur?
Evet.
Şirketlerin birleşmesi, bölünmesi ve tür değiştirmesi Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenen önemli yapısal değişiklikler arasındadır.
Bu işlemler şirketin ortaklık, sermaye ve organizasyon yapısında önemli değişikliklere yol açabileceğinden hukuki sürecin ilgili mevzuata uygun yürütülmesi gerekir.
Şirket Hukukunda Ticaret Sicili Neden Önemlidir?
Şirketlerin kuruluşundan yönetim ve temsil değişikliklerine kadar birçok işlem ticaret siciliyle bağlantılıdır.
Şirket kuruluşları, şirket sözleşmesindeki belirli değişiklikler, temsil yetkilileri ve kanunen tescili gereken diğer hususlar ticaret sicili işlemlerine konu olabilir.
Ticaret Sicili Yönetmeliği, şirket kuruluş başvuruları ve tescil işlemlerinde uygulanacak temel düzenlemeler arasında bulunmaktadır.
Şirketlerde Elektronik Genel Kurul Yapılabilir mi?
Türk Ticaret Kanunu ile genel kurul toplantılarına elektronik ortamda katılma, öneride bulunma ve oy kullanma imkânları getirilmiştir.
Ayrıca yönetim kurulu toplantılarının da elektronik ortamda yapılabilmesine ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.
Elektronik toplantı süreçlerinin ilgili mevzuat ve şirketin hukuki yapısına uygun şekilde yürütülmesi gerekir.
Şirketler İçin Sürekli Hukuki Danışmanlık Neden Önemlidir?
Şirketlerin hukuki ihtiyaçları yalnızca dava ortaya çıktığında başlamaz.
Kuruluş, şirket sözleşmeleri, genel kurul kararları, yönetim ve temsil işlemleri, pay devirleri, ticari sözleşmeler, ortaklık uyuşmazlıkları ve şirketin yapısal değişiklikleri gibi birçok süreç hukuki değerlendirme gerektirebilir.
Sürekli şirket danışmanlığı, hukuki risklerin işlem gerçekleştirilmeden önce belirlenmesine ve şirket faaliyetlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesine katkı sağlayabilir.
Çekmeköy’de Şirket Hukuku ve Ticari Uyuşmazlıklar
Çekmeköy’de faaliyet gösteren şirketlerin kuruluş, yönetim, ortaklık ilişkileri ve ticari faaliyetleri sırasında farklı şirketler hukuku uyuşmazlıkları ortaya çıkabilir.
Özellikle;
- Şirket kuruluşları,
- Şirket sözleşmeleri,
- Ortaklık uyuşmazlıkları,
- Genel kurul kararları,
- Yönetim ve temsil yetkileri,
- Pay devirleri,
- Ticari sözleşmeler,
- Şirket birleşme ve bölünmeleri,
- Şirket yöneticilerinin sorumluluğu
şirketler hukuku kapsamında değerlendirilmesi gereken başlıca konular arasındadır.
Bu nedenle Çekmeköy şirket avukatı, İstanbul şirket avukatı, Ümraniye şirket avukatı, Üsküdar şirket avukatı ve Ataşehir şirket avukatı kapsamında hukuki destek değerlendirilirken şirketin mevcut hukuki yapısı ve uyuşmazlığın niteliği birlikte ele alınmalıdır.
Çekmeköy Şirket Avukatı Desteği
Şirketler hukuku kapsamında hukuki destek;
- Şirket kuruluşunun planlanması,
- Şirket sözleşmesinin hazırlanması ve incelenmesi,
- Genel kurul süreçlerinin değerlendirilmesi,
- Yönetim ve temsil yetkilerinin düzenlenmesi,
- Pay devirlerinin hukuki açıdan incelenmesi,
- Ortaklık uyuşmazlıklarının çözümü,
- Ticari sözleşmelerin hazırlanması,
- Şirket yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin uyuşmazlıkların değerlendirilmesi,
- Birleşme, bölünme ve diğer yapısal değişikliklerin yürütülmesi,
- Şirket davalarının takip edilmesi
gibi farklı alanları kapsayabilir.
Şirketler hukukunda uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra dava sürecinin yürütülmesinin yanı sıra hukuki risklerin önceden belirlenmesi de önemlidir.
Şirket Avukatı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Şirket avukatı seçilirken şirketin faaliyet alanı ve ihtiyaçları doğrultusunda;
- Şirketler hukuku deneyimi,
- Türk Ticaret Kanunu ve güncel mevzuata hâkimiyet,
- Ticari sözleşme deneyimi,
- Ortaklık uyuşmazlıkları konusunda deneyim,
- Genel kurul ve şirket organları konusunda bilgi,
- Dava ve uyuşmazlık çözümü deneyimi,
- Önleyici hukuki danışmanlık yaklaşımı
gibi unsurlar değerlendirilebilir.
Şirketlerin hukuki ihtiyaçlarının süreklilik göstermesi nedeniyle yalnızca mevcut uyuşmazlığın değil, gelecekte ortaya çıkabilecek hukuki risklerin de dikkate alınması önemlidir.
Sonuç
Şirket hukuku, şirketlerin kuruluşundan sona ermesine kadar geçen süreçte şirketin hukuki yapısını, ortakların hak ve yükümlülüklerini, yönetim ve temsil organlarını ve şirketin gerçekleştirdiği birçok kurumsal işlemi düzenleyen önemli bir hukuk alanıdır.
Türkiye’de şirketler hukukunun temel düzenlemeleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda bulunmaktadır. Türk Ticaret Kanunu anonim, limited, kollektif, komandit ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketleri ticaret şirketleri olarak düzenlemektedir. Anonim ve limited şirketler ise Türkiye’de en yaygın kullanılan sermaye şirketleridir.
Anonim şirketlerde güncel asgari esas sermaye 250.000 TL, limited şirketlerde ise 50.000 TL'dir. Anonim şirketlerin temel organları genel kurul ve yönetim kurulu; limited şirketlerin temel organları ise genel kurul ve müdür veya müdürler kuruludur.
Şirket kuruluşunun doğru planlanması, şirket sözleşmesinin hazırlanması, yönetim ve temsil yetkilerinin belirlenmesi, ortakların haklarının korunması, genel kurul kararlarının hukuka uygun alınması ve ticari sözleşmelerin doğru yapılandırılması şirket faaliyetlerinin hukuki güvenliği bakımından önem taşır.
Bu nedenle şirket hukuku, şirket kuruluşu, anonim şirket, limited şirket, şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklar, genel kurul kararlarının iptali, şirketlerde pay devri, şirket yöneticilerinin sorumluluğu, Çekmeköy şirket avukatı, İstanbul şirket avukatı, Ümraniye şirket avukatı, Üsküdar şirket avukatı ve Ataşehir şirket avukatı gibi konuların şirketin yapısı ve somut hukuki ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirilmesi önem taşır.