Tahliye Davalarında Derdestlik İtirazı ve Davadan Feragat Nedir? Şartları ve Hukuki Sonuçları
Tahliye davalarında yalnızca tahliye sebebinin bulunması değil, davanın usule uygun şekilde açılması ve yürütülmesi de büyük önem taşımaktadır. Aynı uyuşmazlık hakkında daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın bulunması derdestlik, davacının açmış olduğu davadaki talebinden tamamen veya kısmen vazgeçmesi ise davadan feragat olarak değerlendirilir. Yüklenen kaynakta tahliye davalarında her iki kurumun hukuki sonuçları ve Yargıtay uygulamaları ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Bu nedenle İstanbul kira avukatı, Ümraniye kira avukatı ve Ataşehir kira avukatı desteğiyle tahliye davasının açılması, devam eden başka davaların kontrol edilmesi ve feragat gibi usul işlemlerinin sonuçlarının değerlendirilmesi hak kayıplarının önlenmesine katkı sağlayabilir.
Kira Avukatı Nedir?
Kira avukatı, kiracı ile kiraya veren arasındaki kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda hukuki danışmanlık ve dava takibi yapan avukattır.
Kira hukuku kapsamında;
-
Tahliye davaları,
-
Kira tespit davaları,
-
Kira alacağı uyuşmazlıkları,
-
İcra yoluyla tahliye,
-
Tahliye taahhütnamesi,
-
Derdestlik itirazı,
-
Davadan feragat,
-
Kira sözleşmesinin sona erdirilmesi,
gibi birçok farklı hukuki konu bulunmaktadır.
Derdestlik Nedir?
Yüklenen kaynağa göre konusu, tarafları ve sebebi aynı olan ikinci bir davanın açılması mümkün değildir.
Derdestlik bakımından temel olarak;
-
Aynı davanın iki kez açılmış olması,
-
Birinci davanın hâlen görülmekte olması,
-
Birinci ve ikinci davanın aynı dava niteliğinde bulunması,
şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir.
Bu şartların birlikte bulunması hâlinde ikinci dava bakımından derdestlik itirazı gündeme gelir.
Tahliye Davalarında Derdestlik İtirazı Nasıl Yapılır?
Yüklenen kaynağa göre derdestlik itirazı ilk itiraz olarak ileri sürülmelidir.
Mahkeme inceleme sonucunda her iki davanın aynı olduğunu tespit ederse ikinci davanın açılmamış sayılmasına karar verilecektir.
Bu nedenle davalı tarafın devam eden başka bir dava bulunduğunu düşünmesi hâlinde bu hususu usulüne uygun ve zamanında ileri sürmesi önem taşımaktadır.
İki Davanın Aynı Olup Olmadığı Nasıl Belirlenir?
Derdestlik değerlendirmesinde yalnızca taraf isimlerinin aynı olması yeterli değildir.
Kaynağın kullandığı temel kriterler;
-
Davanın tarafları,
-
Davanın konusu,
-
Davanın sebebi,
bakımından aynılığın bulunmasıdır.
Bu nedenle aynı kiracı ve kiraya veren arasında birden fazla tahliye davası bulunması tek başına derdestlik sonucunu doğurmaz.
İki Haklı İhtar Davası ile Temerrüt Nedeniyle Tahliye Davası Arasında Derdestlik Var mıdır?
Yüklenen kaynakta bu konuda açık bir Yargıtay değerlendirmesine yer verilmiştir.
Kaynağa göre iki haklı ihtar nedeniyle tahliye davası devam ederken ayrıca temerrüt nedeniyle tahliye davası açılmış olması durumunda iki dava arasında derdestlik ilişkisi bulunmamaktadır.
Bunun nedeni, davaların tahliye sonucunu hedeflemesine rağmen hukuki sebeplerinin farklı olmasıdır.
Derdestlik İtirazının Kabul Edilmesinin Sonucu Nedir?
Mahkeme iki davanın gerçekten aynı olduğunu tespit ederse, yüklenen kaynağa göre ikinci davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Kaynak ayrıca derdestlik itirazının kabulüne ilişkin kararların nihai karar niteliğinde olduğunu ve bu kararlara karşı kanun yoluna başvurulabileceğini belirtmektedir.
Derdestlik İtirazının Reddedilmesinin Sonucu Nedir?
Yüklenen kaynağa göre derdestlik itirazının reddine ilişkin karar ara karar niteliğindedir.
Bu nedenle tek başına doğrudan kanun yoluna götürülemez; ancak nihai hükümle birlikte kanun yolu incelemesine taşınabilir.
Davadan Feragat Nedir?
Yüklenen kaynağa göre feragat, davacının davalıdan talep ettiği hak veya taleplerden kısmen veya tamamen vazgeçmesi anlamına gelmektedir.
Davacı dava açmakta serbest olduğu gibi, açtığı davayı sürdürüp sürdürmemekte de serbesttir. Kaynağa göre davadan hüküm kesinleşinceye kadar feragat edilebilir.
Tahliye Davasından Ne Zamana Kadar Feragat Edilebilir?
Kaynağa göre feragat, hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir.
Yargıtay kararında da feragatin kesin hüküm gibi sonuç doğurduğu ve hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabileceği belirtilmektedir.
Dolayısıyla ilk derece mahkemesinde karar verilmiş olması tek başına feragat imkânını ortadan kaldırmaz.
Feragat Kesin Hüküm Gibi Sonuç Doğurur mu?
Evet.
Yüklenen kaynak, HMK hükümleri kapsamında feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurduğunu belirtmektedir.
Bu nedenle tahliye davasından feragat edilmeden önce işlemin ileride doğuracağı sonuçların dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Feragat Sonrasında Aynı Dava Tekrar Açılabilir mi?
Kaynağa göre davacı, davadan feragat ederek davayı sona erdirdiğinde aynı konuda ve aynı kişiye karşı tekrar dava açamaz.
Ayrıca davacı, davayı kaybetmiş gibi;
-
Yargılama giderlerinden,
-
Vekâlet ücretinden,
sorumlu tutulacaktır.
Bu nedenle feragat basit bir "davayı geri çekme" işlemi olarak değerlendirilmemelidir.
Feragatten Dönmek Mümkün müdür?
Yüklenen kaynağa göre kural olarak feragatten dönülmesi mümkün değildir.
Ancak;
-
Hata,
-
Hile,
-
İkrah,
nedeniyle davacının iradesinin sakatlandığı durumlarda haklarının saklı olduğu belirtilmektedir.
Feragat Nasıl Yapılır?
Yüklenen kaynağa göre feragat beyanının mahkemeye;
-
Yazılı,
-
Sözlü,
olarak iletilmesi yeterlidir.
Davalının veya mahkemenin feragati kabul etmesi gerekmez. Feragat hâlinde mahkeme feragate ilişkin karar vererek davayı sona erdirmeli ve davanın esasını incelememelidir.
Temyiz Aşamasında Feragat Edilebilir mi?
Evet.
Yüklenen kaynakta yer verilen Yargıtay kararında, tahliye ve kira alacağına ilişkin bir davada tarafın temyiz aşamasında davadan feragat ettiği ve bu nedenle feragat konusunda karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu durum, hüküm kesinleşmeden önce feragatin kanun yolu aşamasında da gündeme gelebileceğini göstermektedir.
Her Feragat Beyanı Davanın Esasından Vazgeçme Anlamına Gelir mi?
Hayır.
Kaynakta yer verilen başka bir Yargıtay kararında, davacının beyanının hakkın özünden ve davanın esasından vazgeçme anlamına gelmediği; yalnızca davanın süresinden önce açılmış olması nedeniyle feragat edildiği değerlendirilmiştir.
Bu durumda ileriye dönük bir feragat bulunmadığı ve işin esasının incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu nedenle feragat beyanının içeriği ve kapsamı hukuki sonuç açısından önemlidir.
Tahliye Davasından Feragat Kiraya Veren Açısından Neden Önemlidir?
Tahliye davası açan kiraya veren açısından feragat ciddi sonuçlar doğurabilir.
Çünkü feragat;
-
Davayı sona erdirebilir,
-
Kesin hüküm benzeri sonuç doğurabilir,
-
Aynı konuda yeniden dava açılmasına engel olabilir,
-
Yargılama gideri ve vekâlet ücretine yol açabilir.
Bu nedenle davadan feragat kararı verilmeden önce somut tahliye sebebi, mevcut deliller ve ileride açılması düşünülen davalar birlikte değerlendirilmelidir.
Tahliye Davalarında Usul Kuralları Neden Önemlidir?
Tahliye davasında yalnızca kiracının tahliyesini haklı kılan maddi sebep yeterli değildir.
Davanın;
-
Doğru hukuki sebebe dayanması,
-
Süresinde açılması,
-
Derdest başka bir dava bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi,
-
Usul işlemlerinin doğru yapılması,
-
Feragat gibi işlemlerin sonuçlarının bilinmesi,
önem taşımaktadır.
Usule ilişkin bir hata, tahliye talebinin esasına girilmeden olumsuz sonuç doğurabilir.
İstanbul'da Tahliye Davaları
İstanbul'da kira hukukunda en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar arasında;
-
İhtiyaç nedeniyle tahliye,
-
İki haklı ihtar nedeniyle tahliye,
-
Temerrüt nedeniyle tahliye,
-
Tahliye taahhüdüne dayalı tahliye,
-
Kira alacağı davaları,
-
Tahliye davalarında derdestlik,
-
Tahliye davasından feragat,
yer almaktadır.
Bu nedenle İstanbul kira avukatı, Ümraniye kira avukatı ve Ataşehir kira avukatı desteğiyle tahliye davasının hem esas hem de usul yönünden değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Kira Avukatı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Kira hukuku alanında avukat seçerken;
-
Tahliye davalarındaki deneyim,
-
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na hâkimiyet,
-
Kira ve icra hukuku bilgisi,
-
Derdestlik ve feragat gibi usul kurumlarına hâkimiyet,
-
Kanuni süreleri doğru takip edebilme,
-
Güncel Yargıtay kararlarını takip etme,
gibi kriterlerin değerlendirilmesi faydalı olacaktır.
Sonuç
Tahliye davalarında derdestlik, aynı taraflar arasında aynı konu ve aynı sebebe dayanan bir davanın daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olması hâlinde gündeme gelen önemli bir usul kurumudur. Kaynağa göre derdestlik itirazının kabulü hâlinde ikinci davanın açılmamış sayılmasına karar verilmektedir. Bununla birlikte farklı tahliye sebeplerine dayanan davalar arasında her zaman derdestlik ilişkisi bulunmamaktadır.
Davadan feragat ise davacının talebinden tamamen veya kısmen vazgeçmesi olup hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurmakta, kural olarak geri alınamamakta ve davacının aynı konuda aynı kişiye karşı yeniden dava açmasını engellemektedir.
Bu nedenle İstanbul kira avukatı, Ümraniye kira avukatı ve Ataşehir kira avukatı desteğiyle tahliye davasının açılmasından feragat kararına kadar tüm usul işlemlerinin hukuki sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır.